Nelson Mandela: begrensd heldendom

"During my lifetime I have dedicated myself to this struggle of the African people. I have fought against white domination, and I have fought against black domination. I have cherished the ideal of a democratic and free society in which all persons live together in harmony and with equal opportunities. It is an ideal which I hope to live for and to achieve. But if needs be, it is an ideal for which I am prepared to die." Nelson Mandela – April 20, 1964 Uit: Statement Nelson Mandela bij zijn proces in 1964

mandela

Nelson Mandela 95

Nelson Mandela overleed op 5 december 2013. We hernemen hier een artikel dat Guy Poppe schreef naar aanleiding van zijn 95ste verjaardag, deze zomer 18 juli. (red.)

 

Nelson Mandela heeft de 20e eeuw getekend. Hij is een van de weinige staatslieden die de geschiedenis een draai gegeven heeft. Dat lees je wel meer als een grote der aarde zijn laatste adem uitblaast.  Maar bijna altijd gaat het om een politicus die hetzij de geest van de tijd begrepen heeft, ofwel maatschappelijke evoluties goed ingeschat heeft, of op een historisch keerpunt de macht in handen had. Revolutionaire ingrepen zijn zeldzaam.

stakingDeDoorns

De “Arabische lente” van de Zuid-Afrikaanse wijnlanden

Twee zeer belangrijke en ingrijpende gebeurtenissen hebben 2012 gekenmerkt zowel voor de Zuid-Afrikaanse samenleving in haar geheel, als voor onze partners waarmee we als ontwikkelingsorganisatie samenwerken in het bijzonder. Op 16 augustus 2012 kostte een mijnwerkersstaking in Marikana het leven aan 34 mijnwerkers en daarbovenop raakten een 80-tal anderen gewond. De mijnwerkers kwamen in actie voor het bekomen van een hoger loon - R12.500 per maand - en tegen de slechte werk- en levensomstandigheden waar zij dagelijks mee geconfronteerd worden. Deze staking heeft aanleiding gegeven tot andere stakingen en protesten in de mijn- en de agrarische sector in heel Zuid-Afrika. Dit maakte van 2012 het jaar met de meeste protestacties sinds het einde van het apartheidsregime.

usa vs china

Het grote westerse schaakspel in Afrika

Wat verhullen de Westerse landen met hun interventies? Willen ze echt Al-Qaida bestrijden of draait alles rond de concurrentie tussen het Westen en China over de toegang tot de Afrikaanse grondstoffen?

Het militair ingrijpen van Frankrijk in Mali schijnt op het eerste zicht los te staan van het buitenlands beleid van Washington met nieuwe focus op Azië. Maar de Westerse (militaire) controle over delen van Afrika moet volgens mij gezien worden als het tweede been van de schaar die de Chinese ontwikkelingen wil kortwieken. In Azië wordt getracht nauwe (militaire) banden te smeden met die landen die in dispuut liggen met China, in Afrika wordt gepoogd China af te snijden van de toegang tot grondstoffen.

Malipaysdor

De Franse kruistocht in Mali

Sinds 11 januari intervenieert een Franse troepenmacht in de West-Afrikaanse staat Mali. De politieke en militaire situatie in Mali is zeer complex, maar de Franse militaire interventie draait niet in de eerste plaats om humanitaire motieven zoals in onze grote media wordt voorgesteld, maar wel om economische belangen in een gewezen kolonie. Een verhaal over brandstichters en pompiers.

Westafrikadrugs

Cocaïne destabiliseert West-Afrika

De oorlog in Mali bracht begin dit jaar ineens West-Afrika op de kaart, met zijn door het kolonialisme getrokken staatsgrenzen waar nomaden zich weinig van aantrekken. Die lange vage grenzen door woestijnachtige gebieden zijn een van de factoren die de drugkartels van Latijns Amerika naar deze gebieden lokten. Omdat de rechtstreekse smokkel wat te riskant werd, leek West-Afrika hen ideaal als doorvoergebied naar Europa. Maffiagroepen zijn meestal erg flexibel, als een route te riskant wordt, veranderen ze van richting. Drugs zijn niet de kern van de conflicten in de regio, maar ze spelen wel mee.

Mali2

De Franse interventie in Mali

Ik ben principieel tegen elke militaire interventie van westerse mogendheden in landen van het Zuiden. Dergelijke interventies beantwoorden per definitie aan de eisen van het dominante monopoliekapitaal dat de hele wereld wil controleren.

Kan de Franse interventie in Mali een uitzondering zijn op de regel? Ja en neen. Dat is de reden waarom ik oproep deze interventie te steunen, hoewel ik helemaal niet denk dat zij een oplossing kan brengen voor de verslechterende politieke, sociale en economische problemen van Mali en van andere landen in de regio. Die situatie in het resultaat van het kapitalistisch beleid van de monopolies van de imperialistische triade (Verenigde Staten, Europa, Japan). Die is nog steeds aan het werk en ligt ook aan de basis van de aanwezigheid van de politieke islam in de regio.

 

mali

Mali, de vergeten les

Opnieuw is een land het toneel van een militaire interventie. Frankrijk is begonnen met het bombarderen van de islamisten in Mali in een poging hun offensief richting hoofdstad Bamako te stoppen. Volgens president François Hollande dient het Franse militaire optreden in deze ex-kolonie geen ander doel dan “strijden tegen het terrorisme”. Hij benadrukte ook dat Frankrijk de territoriale integriteit wil herstellen conform aan de resoluties van de VN-Veiligheidsraad. De Veiligheidsraad stemde de afgelopen maanden drie resoluties (2056, 2071 en 2085) onder hoofdstuk VII van het Handvest van de VN. De laatste resolutie van december 2012 geeft een mandaat voor een internationale missie onder Afrikaanse leiding. Maar de Afrikaanse landen die de operatie op het getouw moeten zetten hebben verschillende maanden nodig om deze operatie op poten te zetten. En dus greep Frankrijk in.

zambia kopermijnen

Zambia leeggezogen door Westerse koperbedrijven

Westerse groothandelaars in grondstoffen verdienen niet alleen fortuinen aan speculatie op die grondstoffen. Bovendien beroven ze ook nog eens de staatskassen in landen die de grondstoffen leveren, daarbij meestal geholpen door lokale corrupte medeplichtigen. De buit wordt verdeeld, maar het grootste deel gaat naar rekeningen in fiscale paradijzen. Zo ook in koperrijk Zambia, waarbij we, niet tot onze verbazing (zie artikel daarover in Uitpers), gigant Glencore, met zetel in Zwitserland, tegenkomen.

GomaM23

Van M23, Rwanda en Obama

Het déjà-vu effect is groot in Kivu. Na de zegevierende opmars van Laurent Kabila en zijn AFDL vanuit Goma naar Kinshasa eind 1996, begin 1997, na de bezetting van Goma en delen van Oost-Congo door de RCD vanaf augustus 1998 en na de operaties van Laurent Nkunda’s CNDP ten noorden van Goma in 2008, op 20 november de verovering van datzelfde Goma door M23. Telkens weer gaat het om een initiatief van Kinyarwandasprekende militairen, telkens weer krijgen ze verregaande logistieke e.a. ondersteuning van Rwanda, telkens weer kiest het (on)geregelde leger het hazenpad, onverschillig of het nu als Zaïrees of Congolees door het leven gaat, telkens weer schieten de VN-blauwhelmen tekort, onverschillig of hun missie nu Monuc dan wel Monusco heet. Je zou je voor minder afvragen hoe je dat ooit op moet lossen in Oost-Congo. Dat is geen wespennest of krabbenmand maar een zelden geziene janboel van jewelste.