Wereldwijde wapenexport stijgt

Bron Arms Control (https://www.flickr.com/people/43156960@N00)
Facebooktwittergoogle_plusmail

Volgens een nieuw rapport van SIPRI, het Zweeds internationaal vredesonderzoeksinstituut, is de internationale wapenhandel van grote wapensystemen in de periode 2015-2019 met 5,5 procent toegenomen ten opzichte van de periode 2010-2014 en zelfs met 20 procent in vergelijking met 2005-2009.

Meer dan drie kwart van de wapenexporten is afkomstig van de VS (36 procent), Rusland (21 procent), Frankrijk (7,9 procent), Duitsland (5,8 procent) en China (5,5 procent). Het Verenigd Koninkrijk (3,7 procent) staat op de zesde plaats. Traditioneel behoren de permanente leden van de VN-Veiligheidsraad (de genoemde landen behalve Duitsland) tot de belangrijkste wapenleveranciers, hoewel die verantwoordelijk is voor het bewaren van de wereldwijde vrede en veiligheid.

Franse en Amerikaanse wapenexport stijgt sterk

Opvallend is het groeiend marktaandeel van de VS en Frankrijk. De export van belangrijke wapensystemen vanuit de VS steeg met 23 procent. De helft daarvan had het Midden-Oosten als bestemming, waarvan dan weer meer dan de helft ging naar Saoedi-Arabië dat wereldwijd de belangrijkste afnemer is van wapens. De Franse wapenexport steeg met een spectaculaire 72 procent. Ook daar gaat meer dan de helft naar het Midden-Oosten, met als belangrijkste landen Egypte, Qatar, Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten (VAE). Die laatste twee landen zijn nauw betrokken bij de oorlog in Jemen. Egypte en de VAE zijn belangrijke wapenleveranciers van het Libische Nationale Leger dat een offensief voert tegen de regering van het Nationaal Akkoord dat militaire steun krijgt van Turkije. Nochtans heeft de VN in 2011 een wapenembargo tegen Libië afgekondigd, maar is geen enkel land voor de overtreding daarvan gesanctioneerd. Twee derde van de wapens van de VAE zijn afkomstig van de VS.

De gecombineerde wapenexport van de Europese Unie tekende een stijging op van 9 procent en vertegenwoordigt 26 procent van de wereldwijde export. Uit de Europese data in het kader van het Gemeenschappelijk Standpunt van de EU over wapenexport, weten we dat behalve Frankrijk verschillende andere landen wapens leveren aan oorlogvoerende landen ondanks de restrictieve Europese criteria.

Russische wapenexport is gedaald

De Russische export van belangrijke wapensystemen daalde met 18 procent in de periode 2015-2019 in vergelijking met 2010 –14. Dat komt omdat het minder contracten kon versieren met India (daling van de export met 47 procent), wat niet kon gecompenseerd worden met een groeiend aandeel in Egypte en Irak, goed voor respectievelijk 49 en 29 procent van de Russische export naar het Midden-Oosten. Russische wapenleveringen aan Syrië daalden met 87 procent en vertegenwoordigden maar 0,7 procent van de totale Russische export in de periode 2015 – 2019.

Opvallend is ook het sterk groeiende marktaandeel – een stijging van 77 procent – van de Israëlische wapenexport die op de achtste plaats prijkt van de wereldwijde wapenexporteurs. Een nieuwkomer in de top tien van de wapenexporteurs (tiende plaats) is Zuid-Korea dat een nog grotere stijging optekende van 143 procent.

Saoedi-Arabië belangrijkste wapenimporteur

Saoedi-Arabië is het belangrijkste bestemmingsland en vertegenwoordigt 12 procent van de wereldwijde wapenimport. De Saoedische wapeninvoer steeg met 130 procent. 73 procent daarvan is voor rekening van de VS, 13 procent is afkomstig van het Verenigd Koninkrijk, ondanks het groeiend protest in beide landen over de Saoedische oorlogsmisdaden in Jemen. Indië (9,2 procent) is het tweede belangrijkste importland voor belangrijke wapensystemen. Het land is een kernwapenmacht dat op gespannen voet leeft met buurland Pakistan dat op de elfde plaats staat van de lijst van importerende landen en eveneens een kernwapenmacht is.

Ludo De Brabander studeerde pers- en communicatie aan de Universiteit Gent. Sinds 1995 werkt hij voor Vrede vzw, een linkse vredesorganisatie met kantoor in Gent. Tegenwoordig is hij er de woordvoerder. Hij is auteur van o.m. 'Als de NAVO de passie preekt' (EPO, 2009 - samen met Georges Spriet), 'Oorlog zonder grenzen' (EPO, 2016), 'Het Koerdisch Utopia' (EPO, 2018) en 'Weg van oorlog. Over militarisme en antimilitarisme (EPO, 2019).' Hij is van bij de start (1999) redactielid van Uitpers .