Wetenschap, jokken en ideologie

Francine
Facebooktwittergoogle_plusmail

Dit is een leuk verhaal.

Liegen mag niet, nooit. Of toch soms? Om om te gaan met leugens in de wetenschapsbeoefening bestaan er strenge regels. Zo moet bewezen worden dat het onderzoek onmogelijk zou zijn zonder de waarheid geweld aan te doen. De ondervraagde personen mogen ook niet met naam zijn bekend. Als je die regels zorgvuldig toepast kan je wel leuke resultaten bereiken.

De economen Ha-Joon Chang, die we kennen van zijn kritische boeken over de mondialisering, en zijn collega Mohsen Javdani wilden uitzoeken hoe ‘ideologisch’ hun collega’s in de hele wereld wel handelden.

Ze legden hen een aantal vragen voor, ben U het eens of bent U het niet eens, met uitspraken van beroemde economen. Maar met de namen van die beroemde economen waren ze niet altijd correct. En wat bleek?

Uitspraken die werden toegekend aan ‘linkse’ of heterodoxe beroemdheden, zoals Karl Marx of Yanis Varoufakis, werden vaker als onjuist bestempeld dan uitspraken van Adam Smith of John Stuart Mill.

Bijvoorbeeld: de uitspraak dat het kapitalisme onrechtvaardig is wordt 9,5 % minder gesteund wanneer ze wordt toegewezen aan Varoufakis dan aan Laurence Summers, van wie ze in werkelijkheid komt.

Dat de arbeidsverdeling vervreemdend werkt wordt 12 % minder keer gesteund wanneer ze aan Karl Marx wordt toegeschreven dan aan Adam Smith, die het echt schreef.

Het eigendomsrecht dat in twijfel wordt getrokken krijgt 14,4 % minder steun wanneer dit wordt toegeschreven aan Friedrich Engels, dan aan John Stuart Mill, de echte auteur.

De auteurs vroegen ook naar de politieke voorkeur van de ondervraagden en stelden vast dat rechtse economen méér ideologisch reageren dan hun linkse collega’s. En ook dat er 42 % méér mannen zijn met een ideologische voorkeur dan vrouwen!

Als de uitspraak dat vrouwen worden gediscrimineerd in de economie wordt toegeschreven aan Diane Elson, valt de steun volledig weg, terwijl het de bekende Carmen Reinhardt is die dit vaststelde.

Beslist geen resultaat dat vertrouwen geeft in economisch onderzoek!

(Bron: Alternatives Economiques, mei 2019: “Who said or What Said? Estimating Ideological Bias in Views among Economists”, 4 februari 2019, Mohsen Javdani en Ha-Joon Chang)

Francine Mestrum is doctor in de sociale wetenschappen en doet onderzoek naar sociale rechtvaardigheid, ontwikkeling en samenwerking, armoede, ongelijkheid en mondialisering. Zij is voorzitter van het mondiale netwerk van Global Social Justice (www.globalsocialjustice.eu) en werkt momenteel aan een project voor ‘social commons’ (www.socialcommons.eu ) voor een transformatieve en universele sociale bescherming.