‘Aufstehen’ gaat door, met Sahra Wagenknecht

Facebooktwittergoogle_plusmail

Zou het de snelst uitgedoofde linkse beweging in Duitsland worden? Het midden 2018 opgestarte ‘Verzamelingsproject Opstaan’ (‘Sammlungsbewegung Aufstehen’) …

Een beweging die zich tot doel stelde de drie linkse Duitse partijen (SPD, Die Linke en Bündnis 90/Die Grünen) naar links te doen opschuiven, alsook naar elkaar toe, om finaal te komen tot een linkse regering. Om dat te realiseren wou ‘Aufstehen’ mensen uit de drie vermelde partijen maar ook van daarbuiten aantrekken om samen linkse beleidsvisies uit te werken en te promoten. Vanuit de drie vermelde partijen kwam echter kritiek op de nieuwkomer die als een extra concurrent beschouwd werd. In de media werd de eigenzinnige Wagenknecht verweten dat ze meer verdeelde dan dat ze samenbracht.

Te veel hooi op de vork …

Totale verrassing begin maart: Sahra Wagenknecht (1) kondigde aan dat ze zich terugtrok uit zowel haar leidende functies bij ‘Die Linke’ (waar ze fractieleider was) als bij ‘Aufstehen’. Ze wou er een tijd tussen uit en gaf gezondheidsredenen op. In één woord: stress. Ze had de doktersraad gekregen het een tijd kalm aan te doen.

In interviews liet ze weten ‘innerlijk opgebrand’ te zijn. “Ich war ziemlich ausgebrannt.” Niet verwonderlijk voor iemand die jarenlang volop in de media-aandacht stond. Maar ook de meningsverschillen binnen ‘Die Linke’ – met name over het Duits migratiebeleid – hadden aan haar ‘gevreten’. Medestanders verklaarden dat Wagenknecht door de intriges van de partijleiding – het duo Katja Kipping en Bernd Riexinger – tot opgave gedwongen werd.
Wagenknechts terugtreden bleef niet zonder gevolgen: ‘Die Linke’ kende in de eerste na haar opstappen afgenomen opiniepeiling, een terugval. Medestanders verklaarden ook aan stoppen te denken. ‘Aufstehen” werd in een aantal media doodverklaard.

Toegejuicht wederoptreden

Een bijeenkomst van Aufstehen in Hamburg op donderdag 14 maart weerlegde het doemdenken over de beweging. “Degenen die geloven dat Aufstehen dood is, zullen verrast zijn”, stelde Wolfgang Radtke van ‘Aufstehen-Groep Uelzen-Wendland’.

Ook Wagenknecht gaf in Hamburg ‘acte de présence’. Op het podium van de Cultuurcentrumfabriek ontving ze een staande ovatie. Ruim 800 aanhangers van de ‘verzamelingsbeweging’ kwamen er samen, schreef TAZ-correspondent Gernot Knödler. (2) Voor degenen die niet meer binnen konden, werd er buiten videoprojectie voorzien. Volgens een bericht van Aufstehen zelf, volgden nog eens duizenden sympathisanten de ‘livestream’.
Sinds Wagenknecht een stap terugzette, was dit haar eerste publieke optreden. Bij ‘Aufstehen’ bleek niemand haar retraite kwalijk te nemen omdat ze duidelijk maakte zich niet uit het project terug te trekken.

Werk genoeg voor een links stimulerings-platform

“Ik heb altijd het idee gehad dat we de mensen moeten bereiken die zich niet aangesproken voelen door de partijen”, verklaarde Wagenknecht. Er bestaat “een meerderheid in de bevolking voor een sociaal beleid”, dat wil zeggen voor een hoger minimumloon, betere pensioenen en sociale bijstand. Toch is er merkwaardig genoeg geen meerderheid voor de linkse partijen. “Aufstehen is het project om hier een nieuwe impuls te geven”, stelt Wagenknecht.

Werk is er genoeg voor ‘Aufstehen’ als breed links stimulerings-platform. Hoe de huurprijzen en gezondheidszorg betaalbaar maken en de privatisering van de zorg bestrijden? Hoe de inkomensongelijkheid aanpakken? Hoe maken dat de studentenklimaatacties tot concrete resultaten leiden? Vooral de ‘sociaal-democratische’ SPD moet op al deze punten naar links bijsturen. De SPD die onder kanselier-kameraad-kapitalist Gerhard Shrörder de gehate ‘Hartz’-besparingen doordrukte.

Beelden we het ons even in, dat er in België ook zo’n ‘Opstaan’-beweging zou komen die hier socialisten, groenen en nog andere linkse formaties naar links en naar elkaar toe zou proberen bij te sturen. Ook hier werk genoeg aan de winkel, maar met welke slaagkansen?

Struikelsteen migratie: werkende bevolking stemt tegen het eigen belang

“Ik denk niet dat de SPD en Die Linke elkaar zouden verzwakken als de SPD naar links zou gaan,” redeneert Wagenknecht. Een linkse invalshoek, zo stelt ze, kan kiezers mobiliseren. “Tot dusver is het helaas zo: ‘Zij die lijden onder het beleid, gaan niet kiezen of ze stemmen rechts.’”

In het Duits: “Die, die unter der Politik leiden, gehen nicht zur Wahl – oder sie wählen rechts.”
Dat veel gewone mensen rechts stemmen, komt voor een groot deel door de migratieproblematiek. Een problematiek waar de vrijzinnige Wagenknecht kritische standpunten over inneemt die haar door al wie van open grenzen droomt, kwalijk genomen worden.

Wie zich overigens begin september 2018 de moeite getroostte om de eerste persconferentie van Aufstehen te volgen, herinnert zich dat daar met geen woord over migratie gerept werd. Dat sommigen Wagenknecht altijd daar op vastpinnen, getuigt dat niet van het onvermogen om kritisch met de migratieproblematiek om te gaan? Wagenknecht (Jena, 1969) is overigens zelf de dochter van een Duitse moeder en een migrant, die vrouw en kind in de steek liet toen hij naar Iran terugkeerde.

De politiek niet overlaten aan alleen maar politiekers

Het slotwoord is voor het ‘Aufstehen Team’: “Je weet het: het volstaat niet de politiek aan de politiekers en de partijen over te laten.” In het Duits: “Es reicht nicht, die Politik den Politikern und den Parteien zu überlassen.” Ook burgers moeten samen actief zijn én indien nodig de straat opgaan. (3)

Het is overigens algemeen geweten maar goed om steeds weer in herinnering te brengen, dat staten, dat overheden vooral op die domeinen goed functioneren, daar waar ze met krachtige maatschappelijke organisaties – vakbonden, mutualiteiten … – rekening moeten houden. Het o zo belangrijke ‘middenveld’. Wanneer dat middenveld ontbreekt, voor wiens belangen ‘rijden’ politici dan, denkt u?

Voetnoten

(1) N.v.d.r.: Bij haar geboorte werd Sahra Wagenknecht officieel ingeschreven als Sarah, tegen de wil van haar ouders in. Toen ze haar intrede deed in de Bundestag wijzigde ze haar voornaam in Sahra. Zie hiervoor Wikipedia.

(2) ‘Taz’ staat voor “Die Tageszeitung’, qua grootte het zevende landelijke Duitse dagblad. De krant heeft een oplage van ruim 60.000 exemplaren en staat dicht bij de Duitse groenen. De meest citaten van Wagenknecht in dit artikel komen uit het Taz-verslag van de bijeenkomst in Hamburg.

(3) Je bij ‘Aufstehen, die Sammlungsbewegung’ aanmelden kan via deze link. Dan wordt je via email regelmatig van de activiteiten op de hoogte gehouden.

 

Jan-Pieter Everaerts is uitgever van De Groene Belg, Onafhankelijk Belgisch e-zine. Info over dit e-zine, dat per mail wordt rondgestuurd aan abonnés: mediadoc.diva@skynet.be