Honderd doden … voor een jerrycan benzine

dav
Facebooktwittergoogle_plusmail

De balans staat momenteel op 87 doden, tientallen vermisten en 58 zwaar verbrande mensen in het ziekenhuis. Dit is het resultaat van een straatarm dorp in Mexico dat een pijpleiding van Pemex – het staatsbedrijf voor aardolie-ontginning – aan het aftappen was.

Dat dit dramatische nieuws meer is dan een anecdote in een land waar jaarlijks tienduizenden mensen worden vermoord en vermist, komt doordat het midden in een grootscheepse campagne valt van de nieuwe progressieve president, Lopez Obrador of AMLO, tegen corruptie. Het eerste grote dossier dat werd aangepakt is precies dat van de ‘huachicol’, het illegaal aftappen of zeg maar gewoon stelen van benzine.

Het werd een paar weken geleden snel duidelijk dat dit een erg groot probleem was. Men schat dat Pemex en de Mexicaanse staat en maatschappij er jaarlijks een kleine 3 miljard euro bij verliezen! Het zijn dan ook niet de arme boeren die een kannetje gaan aftappen die de grote schuldigen zijn. Er wordt rechtstreeks gestolen bij de raffinaderijen, bij de schepen die met benzine uit de V.S. komen, bij de leveringen aan de benzinestations. En in laatste instantie ja, door de kleine man die met zijn hongerloon onmogelijk kan overleven.

AMLO stuurde er het leger op af, om de raffinaderijen en de pijpleidingen te bewaken. Een aantal leidingen werden afgesloten. Het eerste resultaat was een tekort aan benzine in zowat het hele land. Benzinestations kochten door de bank zowat de helft officieel in van wat ze verkochten, de andere helft werd in het zwart geleverd. Kassa kassa. Maar van zodra die zwarte stroom stilvalt, kan er ook niet meer verkocht worden. Er kwamen meteen ook een hele reeks sabotagedaden aan het licht.

Vast staat in eerste instantie dat iedereen, van hoog tot laag, van die handel op de hoogte was. Er zijn generaals, ministers, hoge en lage ambtenaren bij Pemex, de vakbond en gewone mensen bij betrokken. De afgelopen twintig jaar steeg de handel supersnel, en men weet nu dat ook de drugsmaffia eraan mee doet. Makkelijker en minder riskant dan cocaïne verschepen.

De corruptie houdt ook niet op bij het aftappen. Enkele jaren geleden bestelde Pemex zo’n 700 tankwagens voor het vervoer van benzine. Er werd een voorschot van 20 miljoen Dollar betaald, maar de tankwagens werden nooit geleverd.

Zeven meter hoog

Wat vandaag gebeurt is dat van zodra men weet dat er ergens klandestien wordt afgetapt, het leger er op afgestuurd wordt. Zo gebeurde ook afgelopen zaterdag, toen drie pick-ups met 25 militairen naar Tlahuelilpan werden gestuurd. Ze werden er onthaald door tientallen boze boeren die met stokken probeerden de militairen tegen te houden. Waar er vroeger zonder meer schoten zouden gelost zijn, zijn de militairen nu afgedropen.

Ondertussen bleven mensen van omliggende dorpen met jerrycans toestromen om toch maar een graantje mee te pikken. De leiding werd afgesloten, er kwam militaire versterking, maar opnieuw was het onmogelijk erdoor te komen. Op het ogenblik van de ontploffing, een paar uur later, stonden honderden mensen rond de pijpleiding waar de benzine tot 7 m hoog spoot. Het duurde zes uur tot de brand was geblust.

AMLO onderstreept dat niet deze mensen de grote schuldigen zijn. Ze zijn de slachtoffers van hun armoede. Deze ramp was voorspelbaar. Arme mensen spelen met hun leven om te kunnen overleven.

Duidelijk is inmiddels dat dit een bijzonder zwaar dossier is. Als AMLO hier zonder kleerscheuren -en levend – uitkomt, kan hij een erg grote pluim op zijn hoed steken. Vooralsnog staat een grote meerderheid van de bevolking achter hem, omdat men beseft dat dit een economisch maar ook zwaar maatschappelijk probleem is. Wil AMLO zijn bescheiden sociale programma uitvoeren, dan is er geld nodig. En de hele Mexicaanse maatschappij is doordrongen van corruptie, op alle niveaus. In zowat alle ministeries stelt men een beleid van wanbeheer vast. De vraag is of diegenen die hier miljoenen mee verdienen, zullen aanvaarden dat hun ‘broodwinning’ wordt droog gelegd.

 

Voor meer info over de neoliberale hervorming van de energiesector in Mexico, lees hier

 

 

 

Francine Mestrum is doctor in de sociale wetenschappen en doet onderzoek naar sociale rechtvaardigheid, ontwikkeling en samenwerking, armoede, ongelijkheid en mondialisering. Zij is voorzitter van het mondiale netwerk van Global Social Justice (www.globalsocialjustice.eu) en werkt momenteel aan een project voor ‘social commons’ (www.socialcommons.eu ) voor een transformatieve en universele sociale bescherming.