Brazilië: rechts aan de macht

Facebooktwittergoogle_plusmail

Op 1 januari 2019 neemt Jair Bolsonaro, extreem-rechts ex-militair, de macht over in Brazilië. Hij won de verkiezingen eind oktober van Fernando Haddad, de invaller voor Lula da Silva die een gevangenisstraf van 12 jaar uitzit (zie vorig artikel).

Het is bang afwachten voor alle sociale werkers en verdedigers van de mensenrechten en van het milieu.

In de nieuwe regering zullen acht van de tweeëntwintig ministeries worden bezet door militairen met bevoegdheden over infrastructuur en defensie, binnenlandse zaken, financiële controle en institutionele veiligheid. Allemaal mannen van boven de zestig.

Sergio Moro, de rechter die Lula in de gevangenis kreeg, wordt minister van justitie.

Minister van Buitenlandse Zaken wordt Ernesto Araújo, en Bolsonaro heeft herhaaldelijk gezegd toenadering to zoeken tot de V.S. van Trump.

De partij van Bolsonaro heeft echter géén meerderheid in het Parlement, het wordt dus zoeken naar allianties met partijen die lang niet altijd op dezelfde golflengte zitten. Met de grote landbouwproducenten en de vertegenwoordigers van de pinksterbeweging kan het nog meezitten, maar voor het verdere economische beleid kan het flink gaan spannen.

Paulo Guedes, running mate van Bolsonaro, neoliberaal pur sang, krijgt een groot ministerie voor economie en financiën. Maar hoe dat neoliberalisme kan verzoend worden met het intrinsieke nationalisme van de militairen is zeer de vraag. Wat met de verwachte privatiseringen? Ook over het grote dossier van de pensioenhervorming waar Bolsonaro’s potentiële bondgenoten niet warm voor lopen, kan de spanning oplopen.

De afgelopen weken is Bolsonaro, met zijn zonen, in opspraak gekomen rond een aantal corruptiedossiers. Ook hier valt dus af te wachten hoe hard de nieuwe president van stapel wil lopen en hoe de bevolking er op reageert.

Er is ook goed nieuws: het openbaar ministerie verklaarde dat Lula het recht heeft zijn beroepsprocedure te laten toetsen door het Hooggerechtshof. Het zou kunnen betekenen dat hij het haalt en in 2019 wordt vrijgelaten.

Francine Mestrum is doctor in de sociale wetenschappen en doet onderzoek naar sociale rechtvaardigheid, ontwikkeling en samenwerking, armoede, ongelijkheid en mondialisering. Zij is voorzitter van het mondiale netwerk van Global Social Justice (www.globalsocialjustice.eu) en werkt momenteel aan een project voor ‘social commons’ (www.socialcommons.eu ) voor een transformatieve en universele sociale bescherming.