Poolse lichtpunten?

Facebooktwittergoogle_plusmail

Is het tij in Polen aan het keren? In de herfst volgend jaar zijn er parlementsverkiezingen en er zijn tekenen dat de reactionaire PiS (Recht en Rechtvaardigheid) na drie jaar regeren, meer tegenwind krijgt. Tegelijk zijn er ook signalen dat de katholieke kerk pluimen aan het verliezen is.
De PiS-regering wordt gediend door stevige economische groei en haar sociaal beleid is populair – ze verhoogde enkele uitkeringen en verlaagde de pensioenleeftijd. Maar haar ultra-conservatief beleid valt niet zo in de smaak bij de stedelijke bevolking.

Kiezers

Dat is wat althans kan worden afgeleid uit de lokale en regionale verkiezingen van 21 oktober. PiS scoort met 32 % beter dan 4 jaar eerder, maar ligt daarmee onder het niveau van de algemene verkiezingen van 2015. Opvallensdis vooral dat PiS het niet goed doet in de grote steden. In Warschau, Poznan, Lodz, Lublin en andere steden wonnen de centrumrechtse kandidaten, gegroepeerd rond PO (Burger Platform) met ruime meerderheden. In Warschau haalde de liberale kandidaat het met 54 % tegen 31 voor die van PiS. In Lodz won de liberaal met 70 %, in Lublin met 60 %.
PiS maakt dat gedeeltelijk goed in landelijke provincies – ze won een volstrekte meerderheid in 6 van de 16. Daar heeft ze vooral concurrentie van de oude boerenpartij PSL die nationaal een zesde van de stemmen haalt. Bij de parlementsverkiezingen haalde ze slechts 5 % en het is zeer de vraag of ze haar kiezers van dit jaar volgende keer kan behouden. De PSL is eveneens erg conservatief, maar wel EU-gezind, wat van de PiS niet kan gezegd worden. De PSL regeerde tot 2015 jarenlang met de PO, beide zijn lid van de EVP.

Kler

De katholieke kerk kan zowel op de PiS als de PSL, en toch gedeeltelijk ook op PO, rekenen om haar greep te behouden. Maar na het oude katholieke bolwerk Ierland, zijn er ook in Polen signalen van crisis in de kerk. Het aantal kerkgangers loopt terug, en het enorme succes van de film ‘Kler’ schokt de katholieke hiërarchie zeer erg. Kler gaat over drie (fictieve) priesters en doorbreekt taboes over seksuele schandalen, financieel gesjoemel, alcoholisme … Ondanks de kerkelijke banvloeken lopen de Polen storm om de film te zien.
En dan is er ook nog de bijval voor Robert Biedron, de openlijk homoseksuele en atheïstische burgemeester van Slupsk, een stad van ca 100.000 inwoners in het noorden van Polen. Hij stelde zich op 21 oktober niet herkiesbaar want hij wil in de nationale politiek een rol spelen. Volgens peilingen zou dat een succes kunnen worden. De verkiezingen voor het EU-parlement worden een eerste test.

Zie ook

Regerend radicaal rechts scoort Radicaal rechtse partijen doen het niet alleen electoraal goed als protestpartijen, we kunnen er niet blind voor zijn dat enkele in Europa regerende partijen ook goed scoren in verkiezingen en peilingen. Zoals de Lega van de Italiaanse minister van B...
Warschau maakt oude demonen wakker In Polen is latent antisemitisme de voorbije eeuwen nooit ver weg geweest. Met de nieuw wet van de ‘patriottische’ regering van de PiS (Recht en Gerechtigheid) is niet alleen de joodse, maar zelfs de oude Oekraïense kwestie weer opgerakeld. De PiS, r...
Poolse reactie geeft volle gas De Poolse PiS laat de teugels los. Met haar volstrekte meerderheid in het parlement ziet deze Poolse reactionaire partij geen enkele reden om haar programma niet ten volle uit te voeren. De al zeer restrictieve abortusregeling wordt helemaal  uitgeho...
Freddy De Pauw was van 1972 tot 2002 redacteur buitenland bij De Standaard. Hij volgde jarenlang Centraal- en Oost-Europa, een groot deel van Azië (o.m. China) en Italië. Hij publiceerde o.m. bij het Davidsfonds ‘Volken zonder Vaderland’ over de ‘etnische kwesties’ in Centraal- en Oost-Europa; De firma maffia; Italië, moeder van alle smeer; Russische mafija; Handelaars in mensen; Maffia in België en Handelaars in nieuws over trens in de berichtgeving. Werkt sinds de start in 1999 mee aan Uitpers.