Europees onderzoeksgeld voor Israëlische defensie-industrie?

elbitoorlogsprofiteur
Facebooktwittergoogle_plusmail

De Europese Unie mag dan geregeld zijn verontwaardiging laten blijken over de Israëlische bezettingspraktijken in de Palestijnse gebieden, in de praktijk is daar niet altijd veel van te merken. Zo is Israël traditioneel een van de belangrijkste niet-EU-partners in Europese onderzoeksprogramma’s.

De Europese financiering van onderzoeksprojecten waaraan partners uit verschillende EU en niet-EU-landen kunnen deelnemen, gebeurt in meerjarenprogramma’s. In het vorige programma (FP7 van 2007 tot 2013) participeerden Israëlische bedrijven en instellingen in maar liefst 1500 projecten. Nu blijkt dat de EU in het nieuwe programma Horizon 2020 al 205 projecten heeft goedgekeurd ter waarde van 452,3 miljoen Euro waaraan Israëlische entiteiten participeren.

Horizon 2020

Europa stopt veel geld in onderzoek en innovatie. Voor Horizon 2020 (van 2014 tot 2020) voorziet de EU maar liefst 80 miljard Euro. Via Horizon 2020 levert de EU een financiële bijdrage aan onderzoeksprojecten die Europese en niet-Europese bedrijven (van landen waarmee een akkoord bestaat) gezamenlijk kunnen indienen. Israël is sinds 1996 geassocieerd met de EU-programma’s voor onderzoek en innovatie. Tijdens FP7 vloeide zo 780 miljoen Euro rechtstreeks naar Israëlische privé- en publieke instellingen. De Belgische campagne voor een wapenembargo tegen Israël van Vrede vzw, Vredesactie en intal openbaarde in 2013 dat de Israëlische defensie- en veiligheidsindustrie aan 49 projecten rond ‘veiligheidsonderzoek’ deelnam binnen FP7 en zo voor 26 miljoen Euro Europees belastinggeld binnenrijfde.

Europees geld voor de militaire industrie?

De campagne ‘Stop The Wall’ heeft nu een rapport gepubliceerd waarin de organisatie opnieuw waarschuwt voor de mogelijke financiering van bedrijven uit het Israëlische militair-industrieel complex en meer in het bijzonder van het Israëlische defensiebedrijf Elbit Systems met onderzoeksmiddelen uit het Horizon 2020-budget. Elbit Systems is een van de grootste Israëlische defensiebedrijven dat onder FP7 al kon genieten van Europese onderzoeksmiddelen. Volgens Stop The Wall heeft Elbit Systems inmiddels nieuwe aanvragen ingediend via minstens 9 projecten van Horizon 2020. De organisatie doet daarom beroep op het Europese middenveld, leden van de Europese en nationale parlementen en overheidsinstanties om druk uit te oefenen om Elbit Systems en andere militaire bedrijven uit te sluiten van Europese financiële mechanismes en samenwerkingen. Financiële steun van de EU aan dergelijke bedrijven is in strijd met de EU-verplichtingen onder internationaal recht, aldus de organisatie.

Oorlogsprofiteur Elbit Systems

Elbit Systems haalt veel voordelen uit de Israëlische kolonisatie- en oorlogspolitiek tegen de Palestijnen. Na de jongste militaire agressie tegen Gaza in de zomer van 2014, steeg de koers van de aandelen van Elbit systems met 6,6%. Elbit Systems is op verschillende manieren betrokken bij de Israëlische repressiepolitiek. Elbit Systems ontwikkelde detectietechnologie voor de afscheidingsmuur die op veel plaatsen diep in Palestijnse gebied snijdt. Het Internationaal gerechtshof in Den Haag bestempelde de muur als illegaal in een adviserende opinie in 2004. Het Hof herinnerde aan de internationale verplichting om geen hulp te verlenen aan de bouw van de muur. Elbit Systems is via de dochterbedrijven Elbit Electro-Optics (El-Op) en Elbit Security Systems ook betrokken bij de levering van bewakingstechnologie voor illegale Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Het militaire bedrijf test verder op routineuze wijze zijn wapens tijdens Israëlische militaire campagnes waar oorlogsmisdaden worden gepleegd. Elbit is vooral bekend van zijn drones. Het bedrijf levert 85% van de drones van het Israëlische leger. In de Gaza-oorlog van 2014 kon Elbit zijn nieuwste drone, de Hermes 900, testen. Hermes 450 is op dit ogenblik de belangrijkste aanvalsdrone van het Israëlische leger. In de Israëlische Documentaire ‘The Lab’ van Yotam Feldman kan je zien hoe Israëlische defensiebedrijven de Palestijnse gebieden gebruiken als testgebied om nadien hun wapens beter te kunnen promoten op de internationale markt.

Elbit is meer dan drones. Het is een belangrijke producent en leverancier van wapensystemen voor zowel de land-, lucht-, als zeemacht. Tijdens de Gaza-oorlog van 2014 werd voor het eerst een onbemand pantservoertuig getest van (een joint venture van) Elbit en IAI. Elbit zorgt ook voor de modernisering van Israëlische F-16s en levert heel wat technologie voor de Israëlische Merkavatanks.

Europees geld voor ‘dual-use’

Volgens de Europese Commissie is de financiering van projecten onder Horizon 2020 beperkt tot onderzoek in de civiele ruimte. Maar als defensiebedrijven participeren aan onderzoeksprojecten kunnen ze de resultaten daarvan ook inpassen in militaire producten, dus voor zogenaamde ‘dual use’ (civiele en militaire toepassingen). Zo hoopt Elbit Systems om het gepatenteerde Laser Gated Imaging (LGI) systeem met Europees geld verder te ontwikkelen. LGI is een gespecialiseerde vorm van Nachtvisie-technologie, dat ook intensief gebruik wordt voor militaire toepassingen zoals voor identificatie van doelen op lange afstand.

Lees hier het dossier ‘Een militair embargo tegen Israël’

en het rapport Supporting Israeli apartheid: EU funding for Elbit Systems

Ludo De Brabander studeerde pers- en communicatie aan de Universiteit Gent. Sinds 1995 werkt hij voor Vrede vzw, een linkse vredesorganisatie met kantoor in Gent. Tegenwoordig is hij er de woordvoerder. Hij is auteur van o.m. 'Als de NAVO de passie preekt' (EPO, 2009 - samen met Georges Spriet) en 'Oorlog zonder grenzen' (EPO, 2016). Hij is van bij de start (1999) redactielid van Uitpers